Jadwiga Andrzejewska
Biografia
Jadwiga Andrzejewska była polską aktorką teatralną i filmową. Urodziła się 30 marca 1915 w Łodzi, jako córka maszynisty Józefa Andrzejewskiego i Katarzyny z Ludwickich. Z powodu trudnej sytuacji materialnej po ukończeniu szkoły powszechnej pracowała jako ekspedientka w sklepie Leona Tybera na Piotrkowskiej 49. W grudniu 1923 zadebiutowała w Teatrze Miejskim w Łodzi w sztuce Nauczycielka u boku Ireny Solskiej. Grała też w Teatrze Popularnym, a jako tancerka występowała w kabarecie Jar.
Została zauważona przez Karola Adwentowicza, który zaproponował jej przeprowadzkę do Warszawy i granie w teatrze. Jej warszawska debiutancka premiera miała miejsce 15 września 1932 w Teatrze Kameralnym w Dziewczętach w mundurkach jako Manuela. Po uzyskaniu bardzo wysokiej noty Antoniego Słonimskiego postanowiła zostać w stolicy. Grała w kabarecie Nowy Momus, a od lutego 1933 w Teatrze Narodowym. Gościnnie występowała też w Teatrze Letnim i Ateneum. Od 1934 r. nie była związana na stałe z żadnym teatrem, łącząc grę w filmach z występami w teatrach rewiowych i kabaretach m.in. Stara Banda i Cyrulik Warszawski.
W filmie zadebiutowała w 1933 r. dwukrotnie: jedną z trzech głównych ról Jadzia w filmie Wyrok życia oraz w roli kwiaciarki w Dziejach grzechu. Ogółem w okresie międzywojennym zagrała w około piętnastu filmach, m.in. Dziewczęta z Nowolipek i Strachy.
Podczas kampanii wrześniowej znalazła się we Lwowie, gdzie grała w kierowanym przez Konrada Tom Teatrze Miniatur. Teatr ten do 1941 r. wędrował po miastach radzieckich. Zawiesił działalność po wybuchu wojny radziecko-niemieckiej.
Od listopada 1941 r. występowała w zespole Czołówki Teatralnej Armii Polskiej tworzonej na terenie ZSRR przez gen. Andersa. W marcu 1942 r. wyruszyła z Armią Andersa przez Bliski Wschód do Mandatu Palestyny, występowała w teatrze rewiowym Feliksa Konarskiego, a następnie w Teatrze Polowym 2 Korpusu Polskiego. Na przełomie 1944 i 1945 r. występowała w Polskim Teatrze Szkolnym, odwiedzając Jerozolimę, Tel Awiw, Nazaret i Hajfę.
W 1945 r. znalazła się z Teatrem Dramatycznym 2 Korpusu we Włoszech, a następnie w 1946 r. w Wielkiej Brytanii. Do Polski powróciła w 1947 r. i zamieszkała w rodzinnej Łodzi, gdzie występowała w Teatrze Syrena. W grudniu 1948 r. na krótko przeniosła się do Warszawy, ale po kilku miesiącach na stałe osiadła w Łodzi, grając w Teatrze Powszechnym. W kolejnych latach zmieniała sceny, były to m.in. Teatr Im. Jaracza i Teatr Mały. Od 1966 r. do śmierci związana była z Teatrem Powszechnym.
Zmarła mając 62 lata, spoczywa na cmentarzu komunalnym Doły w Łodzi (kwatera XXVIII, rząd 18, grób 6).
Upamiętnienie: W 1979 r Jadwiga Andrzejewska została patronką jednej z ulic Łodzi Widzewa, poświęcono jej Drzewo Pamięci w Parku Zdrojowym. Barbara Kaczmarska i Jan Machulski odsłonili 16 października 1998 na ulicy Piotrkowskiej jej gwiazdę w Alei Gwiazd. W listopadzie 2000 odsłonięto fresk Łódź w pigułce na fasadzie kamienicy przy Piotrkowskiej 71, z wizerunkiem Jadwiga Andrzejewska.
W 2019 r. Poczta Polska wyemitowała znaczek upamiętniający Jadwigę Andrzejewską z serii Ludzie kina i teatru.