Kupujesz dom na wsi? Nowe przepisy zmuszą cię do podpisania oświadczenia o uciążliwościach rolniczych

Od przyszłego roku każdy, kto zdecyduje się na zakup nieruchomości na terenach wiejskich, będzie musiał złożyć specjalne oświadczenie. Dokument ma potwierdzać, że nabywca jest świadomy i akceptuje typowe dla rolnictwa uciążliwości – od zapachów po hałas maszyn. Ministerstwo Rolnictwa argumentuje, że to jedyny sposób, by ograniczyć lawinę sąsiedzkich sporów.

Czym jest „lex rolnik”? Projekt, który ma skończyć z wojnami o zapach gnojowicy

Ministerstwo Rolnictwa przygotowuje projekt ustawy, który w środowisku rolniczym nazywany jest już „lex rolnik”. Jego głównym celem jest zdławienie narastających konfliktów między właścicielami gospodarstw a osobami, które kupują domy w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Problem nasilił się w ostatnich latach, gdy coraz więcej mieszkańców miast przenosi się na wieś w poszukiwaniu spokoju, a potem skarży się na codzienną pracę rolników.

Nowi mieszkańcy często kierują sprawy do sądów, zarzucając rolnikom uciążliwy hałas, nieprzyjemne zapachy czy wzmożony ruch ciężkiego sprzętu. Zdaniem autorów projektu, kluczem do rozwiązania problemu jest świadoma zgoda kupującego już na etapie transakcji – stąd pomysł obligatoryjnego oświadczenia.

Co dokładnie będzie zawierać oświadczenie? Hałas, zapachy i ciągniki – wszystko w akcie notarialnym

Zgodnie z propozycją, podczas podpisywania aktu notarialnego nabywca będzie składał pisemne oświadczenie, że wie o prowadzonej lub możliwej do prowadzenia działalności rolniczej na sąsiednich terenach. W praktyce oznacza to akceptację szeregu zjawisk, które mogą znacząco wpływać na komfort życia:

• hałas związany z pracą maszyn rolniczych, w tym ciągników i kombajnów,
• charakterystyczne zapachy pochodzące z gospodarstw (np. gnojowica, kiszonka),
• zwiększony ruch pojazdów rolniczych na lokalnych drogach,
• okresowe prowadzenie prac polowych (orka, sianokosy, zbiory), które mogą utrudniać korzystanie z posesji.

To, czy dana nieruchomość podlega obowiązkowi, ma wynikać z obowiązujących dokumentów planistycznych. Jeśli działka znajduje się w strefie, gdzie dopuszcza się rolnictwo, oświadczenie będzie niezbędne.

Notariusze alarmują: kolejne formalności i analiza całej wsi. Eksperci wskazują luki

Projekt spotkał się z ostrą krytyką środowiska notarialnego. Zdaniem notariuszy nowe przepisy oznaczają dodatkowe obowiązki administracyjne, które wydłużą procedury zakupu nieruchomości. Obecnie podczas sporządzania aktu notariusz koncentruje się głównie na stanie prawnym sprzedawanej działki. Po wejściu w życie nowych regulacji konieczna może być również analiza sąsiednich działek znajdujących się w obrębie ewidencyjnym. W praktyce taki obszar może obejmować nawet całą wieś, co oznacza znacznie więcej pracy i wyższe koszty dla klientów.

Eksperci zwracają uwagę na inną poważną lukę. Dom lub działkę można nie tylko kupić, ale również otrzymać w spadku albo w formie darowizny. W takich przypadkach kolejni właściciele nie składaliby omawianego oświadczenia, bo transakcja nie jest odpłatna. To rodzi wątpliwości, czy nowe przepisy rzeczywiście pozwolą ograniczyć liczbę sporów między mieszkańcami a rolnikami, skoro nie obejmą wszystkich form przeniesienia własności.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców regionu? Spory sąsiedzkie coraz częstsze

W naszym regionie, gdzie rolnictwo odgrywa kluczową rolę, konflikty między nowymi mieszkańcami a rolnikami stają się codziennością. Gminy raportują rosnącą liczbę skarg dotyczących hałasu z pól, odorów z chlewni czy uszkodzeń dróg przez ciężki sprzęt. Nowe przepisy mają dać rolnikom ochronę prawną, ale jednocześnie mogą zniechęcić potencjalnych nabywców do osiedlania się na wsi. Z drugiej strony, dla osób, które świadomie wybierają życie blisko natury, oświadczenie będzie jedynie formalnością – pod warunkiem, że zdają sobie sprawę z realiów wiejskiego życia.

Co dalej? Projekt trafił do konsultacji. Decyzja jeszcze w tym roku

Projekt ustawy „lex rolnik” został skierowany do konsultacji społecznych i międzyresortowych. Ministerstwo Rolnictwa planuje przyjęcie nowych przepisów jeszcze w tym roku. Oznacza to, że pierwsze oświadczenia mogą być podpisywane już w 2025 roku. Mieszkańcy, planujący zakup domu na wsi, powinni śledzić losy ustawy – jej uchwalenie może diametralnie zmienić proces nabywania nieruchomości rolnych i sąsiadujących z nimi działek. Informacje przekazało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.