Koniec 10 tygodni lata? Pomysł na krótsze wakacje i dodatkowe ferie wraca do debaty

Lipiec i sierpień w wielu polskich kurortach coraz częściej wyglądają podobnie: korki na dojazdach, obłożenie hoteli „pod korek”, długie kolejki do atrakcji i ceny noclegów szybujące w górę. Wraz z rosnącą liczbą podróżujących Polaków narasta też pytanie, czy da się rozładować wakacyjny szczyt bez dokładania kolejnych pasów na drogach i bez kolejnych rekordów w cennikach.

Organizacje reprezentujące branżę turystyczną przekonują, że część problemu wynika z tego, że niemal wszyscy ruszamy na urlopy w tym samym czasie - wtedy, gdy w szkołach zaczynają się długie letnie wakacje. W debacie regularnie pojawia się więc propozycja zmiany organizacji roku szkolnego: skrócić wakacje letnie i rozdzielić terminy wypoczynku uczniów tak, by nie wszyscy zaczynali wolne jednocześnie.

Branża turystyczna: rozłożyć ruch w czasie

Pomysł, o którym mówią przedstawiciele sektora, zakłada dwie zmiany. Po pierwsze - krótszy letni wypoczynek. Po drugie - podział uczniów na grupy zaczynające wakacje w różnych terminach. W praktyce oznaczałoby to mniejsze jednorazowe „uderzenie” turystów w najpopularniejsze regiony, takie jak Bałtyk, Tatry czy Mazury, i potencjalnie bardziej przewidywalne warunki dla podróżujących.

• mniej tłoku na drogach w najbardziej newralgicznych tygodniach lipca i sierpnia,
• mniejsze ryzyko przepełnienia hoteli i pensjonatów,
• ograniczenie wielogodzinnych kolejek do atrakcji turystycznych,
• mniejsza presja cenowa na noclegi w ścisłym szczycie sezonu.

Z punktu widzenia przedsiębiorców to także szansa na stabilniejszą pracę przez większą część roku. Jeżeli wyjazdy rodzinne nie kumulowałyby się w kilku tygodniach, sezon mógłby się wydłużyć, a restauracje, obiekty noclegowe i atrakcje turystyczne miałyby gości nie tylko wtedy, gdy wszyscy jednocześnie kończą rok szkolny.

Niemcy jako punkt odniesienia: 6–7 tygodni i rotacyjne terminy

W dyskusjach często przywoływany jest model niemiecki. Tam letnia przerwa nie jest tak długa jak w Polsce - uczniowie nie mają około dziesięciu tygodni wolnego. Wakacje trwają zwykle od sześciu do siedmiu tygodni.

Co równie istotne, poszczególne kraje związkowe nie startują z wakacjami jednocześnie. Pierwsze turnusy zaczynają się już w połowie czerwca, a ostatnie kończą dopiero w połowie września. Układ jest rotacyjny: terminy przypisane do poszczególnych landów zmieniają się w kolejnych latach. Efekt ma być prosty - uniknąć sytuacji, w której miliony rodzin planują wyjazdy w identycznym oknie czasowym.

Nie mniej odpoczynku, tylko inaczej rozłożony

Skrócenie lata nie oznacza, że uczniowie zostają bez przerw. Niemiecki system przewiduje kilka okresów wolnego w ciągu roku szkolnego, co w praktyce pozwala „odetchnąć” także poza miesiącami wakacyjnymi.

• ferie jesienne - zazwyczaj w październiku, w zależności od kraju związkowego około dwóch tygodni,
• ferie świąteczne obejmujące Boże Narodzenie i Nowy Rok - w części landów powrót do szkół dopiero po 6 stycznia,
• ferie wielkanocne - ich termin zmienia się wraz z datą świąt,
• dodatkowe dni wolne związane z Zielonymi Świątkami na przełomie maja i czerwca (w niektórych regionach).

Zwolennicy takiego podejścia wskazują, że kilka krótszych przerw w roku może sprzyjać planowaniu wyjazdów poza szczytem, a tym samym lepiej rozkładać obciążenie infrastruktury transportowej i łagodzić gwałtowne skoki cen noclegów.

Eurydice: więcej przerw, a jednak więcej dni nauki

Większa liczba „okien” wolnego może brzmieć jak mniej szkoły, ale dane temu przeczą. Z zestawień publikowanych przez europejską sieć Eurydice wynika, że uczniowie w wielu niemieckich krajach związkowych spędzają w szkołach więcej czasu niż ich rówieśnicy w Polsce. W zależności od regionu różnica sięga od około 10 do nawet 30 dni nauki rocznie.

To konsekwencja krótszych wakacji letnich: zamiast jednego długiego wypoczynku w środku roku, czas wolny „porcjowany” jest na kilka przerw, ale suma dni nauki w skali roku potrafi być wyższa.

„Rozproszenie terminów wyjazdów zmniejsza presję na infrastrukturę transportową i ogranicza gwałtowne wzrosty cen noclegów.”

Eksperci branży turystycznej

Czy Polska zmieni kalendarz? Na razie bez planów

Mimo że temat powraca regularnie - szczególnie latem, gdy skutki masowej turystyki stają się najbardziej odczuwalne - obecnie nie ma informacji o pracach legislacyjnych, które miałyby prowadzić do skrócenia wakacji letnich w Polsce. Ministerstwo Edukacji nie zapowiada zmian w tym zakresie.

Dyskusja nie dotyczy wyłącznie komfortu podróżowania. W tle są też kwestie organizacji pracy szkół, logistyki życia rodzinnego i wpływu kalendarza szkolnego na gospodarkę, w tym na funkcjonowanie miejscowości żyjących z turystyki. Na dziś długie wakacje pozostają elementem polskiego systemu edukacji, ale doświadczenia Niemiec i innych europejskich państw pokazują, że alternatywny podział roku szkolnego jest możliwy - i może mieć wymierne skutki dla sezonu urlopowego.