20 mld zł dla kopalni i nowe zasady dla firm. Rząd pokazuje plan przyciągania inwestycji
20 miliardów złotych i sygnał dla rynku
Ponad 20 mld zł ma zostać zainwestowane w województwie lubuskim w projekt wydobycia miedzi, który ma być realizowany przez kanadyjską spółkę Lumina Metals. To najważniejsza liczba, która wybrzmiała podczas wydarzenia „Polska Inwestuje” na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Rząd wykorzystał to spotkanie, by pokazać Polskę jako kraj stabilny, przewidywalny i bezpieczny dla kapitału, nawet w czasie napięć geopolitycznych w regionie i trwającej wojny w Ukrainie. W praktyce chodzi nie tylko o przyciąganie nowych projektów, ale też o to, by większa część korzyści z inwestycji pozostawała w polskiej gospodarce i w lokalnych społecznościach.
"Największym sukcesem Polek i Polaków jest to, że jesteśmy dzisiaj postrzegani w Europie i na świecie jako miejsce bezpieczne oraz warte inwestowania"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier przekonywał, że napływ miliardowych inwestycji jest potwierdzeniem pozycji Polski na europejskiej mapie gospodarczej. Podkreślał, że decyzje zagranicznych firm są efektem długofalowych zmian, jakie zaszły w kraju na przestrzeni ostatnich dekad, a także oceny jakości polskiego rynku pracy i zaplecza instytucjonalnego. W tym ujęciu inwestycje nie są jedynie krótkoterminowym impulsem gospodarczym, ale elementem szerszego procesu modernizacji państwa. Równocześnie rząd sygnalizuje, że chce mocniej pilnować, aby wielkie projekty przekładały się na miejsca pracy, zamówienia dla krajowych przedsiębiorstw i trwały rozwój regionów.
"Źródłem mojego optymizmu jest fakt, że Polska staje się z miesiąca na miesiąc coraz bardziej atrakcyjnym miejscem wartym inwestowania"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W tle tych deklaracji widać również ważny kontekst polityczny i społeczny. Państwo stara się połączyć dwa cele: utrzymanie otwartości na zagraniczny kapitał oraz wzmocnienie krajowego udziału w zyskach z rozwoju. To odpowiedź na długo obecną w debacie publicznej krytykę modelu, w którym duże inwestycje pojawiały się w Polsce, ale lokalne firmy i społeczności nie zawsze odczuwały proporcjonalne korzyści. Teraz nacisk ma zostać przesunięty w stronę większej współpracy inwestorów z polskim biznesem i samorządowym otoczeniem.
Rząd stawia na deregulację, energię i wsparcie dla przedsiębiorstw
Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański podkreślał, że Polska należy dziś do najdynamiczniej rozwijających się krajów, a przez minione 37 lat rozwijała się niemal najszybciej na świecie. Zwrócił uwagę, że kraj jest obecnie szóstą największą gospodarką Unii Europejskiej i uczestniczy w pracach grupy G20. Według przedstawionych prognoz międzynarodowych instytucji Polska zarówno w tym, jak i w kolejnym roku ma należeć do liderów wzrostu gospodarczego. W ocenie rządu to właśnie okres dobrej koniunktury powinien być momentem wzmacniania fundamentów rozwoju, aby zabezpieczyć stabilność na kolejne dekady.
"Przez minione 37 lat rozwijamy się niemal najszybciej na świecie. Jesteśmy w tej chwili szóstą największą gospodarką Unii Europejskiej. Uczestniczymy w pracach grupy G20. Prognozy międzynarodowych instytucji mówią jednoznacznie, jasno: Polska w tym i w kolejnym roku będzie należała do liderów wzrostu gospodarczego. Właśnie dlatego nie możemy spocząć na laurach"
Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki
W odpowiedzi na te wyzwania rząd wskazał pięć głównych kierunków działań. Są to deregulacja, transformacja energetyczna, wzmocnienie Polskiej Strefy Inwestycji, projekt KUKE 2.0 rozszerzający program gwarancyjny oraz Accelerate.pl, czyli program budowy nowej generacji polskich startupów. Według ministra już rozpoczął się szeroki proces zmian regulacyjnych przygotowany we współpracy ze środowiskiem przedsiębiorców. Taki zestaw narzędzi ma jednocześnie ułatwić prowadzenie działalności, poprawić warunki finansowania i zwiększyć zdolność polskich firm do udziału w dużych przedsięwzięciach.
- Lumina Metals działa w Polsce od 2011 roku, prowadząc projekty poszukiwawcze złóż miedzi i srebra.
- Flagowa inwestycja spółki to kopalnia „Nowa Sól” w województwie lubuskim, w północnej części Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego.
- W perspektywie najbliższych 5 lat spółka deklaruje inwestycje w Polsce o wartości około 1 mld zł.
- Całkowita wartość projektu wydobywczego w woj. lubuskim ma przekroczyć 20 mld zł.
- Rynek zamówień publicznych w Polsce to około 600 mld zł rocznie.
- Premier wskazał też na projekt firmy Kumo o wartości 600 mln euro oraz inwestycję Ryanaira o wartości 270 mln euro.
Warto dodać, że projekt Lumina Metals jest dziś na etapie przygotowawczym i uzyskiwania niezbędnych pozwoleń. Spółka planuje budowę kopalni „Nowa Sól”, która ma funkcjonować przez kilkadziesiąt lat. Tego typu inwestycje mają szczególne znaczenie nie tylko z uwagi na skalę nakładów, lecz również przez wpływ na rynek pracy, infrastrukturę i rozwój zaplecza usługowego w regionie. W praktyce oznacza to długotrwałe oddziaływanie gospodarcze, które może zmienić lokalny układ społeczny i ekonomiczny.
"Ponad 20 miliardów złotych zostanie zainwestowane w województwie lubuskim w wydobycie miedzi. To duża inwestycja na kilkadziesiąt lat"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Local Content i większy udział polskich firm
Jednym z najważniejszych elementów ogłoszonego pakietu są rekomendacje dotyczące programu Local Content. Rząd zakończył prace nad rozwiązaniami, które mają zwiększyć udział polskich przedsiębiorstw w realizacji strategicznych inwestycji. To pierwszy tak szeroki pakiet obejmujący kwestie prawne, gospodarcze i etyczne. W praktyce oznacza to próbę przejścia od modelu, w którym inwestycja jest oceniana wyłącznie przez wartość kapitału, do modelu, gdzie równie istotne stają się lokalne łańcuchy dostaw, krajowi podwykonawcy i długofalowy efekt dla rynku pracy.
"Dzisiaj zakończyliśmy tworzenie rekomendacji dla polskich firm związanych z Local Content. Cieszę się, że repolonizacja staje się faktem"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Minister Andrzej Domański zwracał uwagę, że przez lata zbyt mało prywatnych polskich firm uczestniczyło w realizacji zamówień publicznych. Z tego powodu wdrożono nową politykę zakupową państwa, test MŚP, wsparcie dla krótszych terminów płatności i zaliczkowanie zamówień. Te rozwiązania mają szczególne znaczenie dla mniejszych przedsiębiorstw, które często nie były w stanie konkurować z większymi podmiotami ze względu na bariery finansowe i organizacyjne. Skala rynku jest przy tym ogromna, bo mowa o 600 mld zł rocznie, a więc o obszarze, który może realnie przełożyć się na pozycję polskiego biznesu.
"Przez lata zbyt mało polskich firm prywatnych uczestniczyło w procesie realizacji zamówień publicznych. Dlatego m.in. wdrożyliśmy nową politykę zakupową państwa, wprowadziliśmy test MŚP, wspieramy krótsze terminy płatności oraz zaliczkowanie zamówień. To ważne, bo rynek zamówień publicznych ma ogromną skalę.Mówimy o kwocie 600 mld zł w skali roku"
Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki
W tym kontekście rząd podkreśla, że wzmocnienie krajowych firm nie ma zniechęcać zagranicznych inwestorów. Przeciwnie, przekaz brzmi tak, że Polska ma być atrakcyjna nie jako tanie zaplecze produkcyjne, lecz jako rynek oferujący kompetentne kadry, przewidywalne warunki i zdolność do tworzenia bardziej zaawansowanych projektów. To istotna zmiana języka polityki gospodarczej: mniej mowy o samej skali inwestycji, więcej o jakości miejsc pracy, transferze kompetencji i długofalowej wartości dodanej dla kraju.
"Polska przestała być prostą montownią. Co innego przyciąga inwestorów - na pierwszym miejscu jest to wielkie przekonanie, że młode pokolenie Polek i Polaków to najlepiej wykwalifikowana kadra"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Inwestorzy a lokalne społeczności
Istotnym wątkiem wydarzenia była także relacja między dużym inwestorem a mieszkańcami regionu. Lumina Metals zapowiada utworzenie Lubuskiego Funduszu Młodego Pokolenia. Zgodnie z przedstawioną koncepcją, uczestnikami funduszu mają zostać osoby, które nie ukończą 18 lat do momentu uruchomienia kopalni w Nowej Soli. Założenie jest takie, by młodzi mieszkańcy województwa czuli się współgospodarzami projektu i mogli skorzystać z jego efektów w swoim rozwoju.
"Ważne dla mnie było to, żeby młodzi ludzie, dzisiaj dzieci, w tym województwie czuły, że są współgospodarzami tego projektu. Ci wszyscy, którzy będą przed 18. rokiem życia, wtedy, kiedy kopalnia w Nowej Soli ruszy, będą uczestnikami tego funduszu. Te pieniądze przydadzą się dla ich rozwoju"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Ten element wpisuje się w szerszą ideę repolonizacji gospodarki i inwestycji rozumianą nie tylko jako zwiększanie udziału krajowego kapitału, ale także jako włączanie lokalnych społeczności w proces korzystania z rozwoju. To politycznie ważny sygnał, bo pokazuje próbę połączenia wielkiego kapitału z lokalną akceptacją społeczną. W czasach, gdy duże inwestycje przemysłowe coraz częściej budzą pytania o wpływ na środowisko, rynek pracy i jakość życia mieszkańców, takie mechanizmy mają zmniejszać dystans między inwestorem a regionem.
"Zachęcamy wszystkich inwestorów w Polsce do budowania synergii między społecznością lokalną a inwestorem. To miejsca pracy, rozwój państwa oraz sukces i szansa dla młodych ludzi"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier dziękował również obywatelom za to, że to właśnie społeczeństwo doprowadziło Polskę do momentu, w którym kraj jest postrzegany jako atrakcyjne miejsce do lokowania kapitału. Wskazał przy tym kolejne zagraniczne projekty jako dowód zainteresowania polskim rynkiem. Wśród nich wymienił południowokoreańską firmę Kumo, która zapowiedziała uruchomienie produkcji w Polsce w ramach projektu wartego 600 mln euro, a także inwestycję Ryanaira o wartości 270 mln euro. Cały przekaz rządu sprowadza się więc do jednego: Polska chce jednocześnie przyjmować duże zagraniczne inwestycje i mocniej osadzać ich skutki w krajowej gospodarce oraz w życiu lokalnych społeczności.
"Za to chciałem wszystkim rodakom podziękować, że doprowadziliście do tego miejsca, w którym z taką satysfakcją o atrakcyjności Polski mówimy i słyszymy w każdym zakątku świata"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów